Geschatte leestijd: 5 minuten

There ain’t no such thing as a free lunch. Deze week werd weer eens duidelijk dat je voor gratis apps wel degelijk moet betalen. Met je eigen privacy en die van je kinderen. Hele gezinnen schaamteloos afluisteren lijkt de nieuwe standaard. Hoe bezorg je digitale luistervinken een gehoorbeschadiging?

Stel, je haat kamperen, je gaat nooit kamperen en je hebt het zelfs nooit over kamperen. Behalve die ene keer, als je zus belt om te vertellen dat ze een seizoensplaats in Zeeland heeft. En vervolgens krijg je advertenties van recreatieparken voorgeschoteld. Wat is dan je eerste reactie? Dat je wordt afgeluisterd!

Het is een verwijt dat Facebook al vaak kreeg, dat het via de microfoon van de gebruiker gesprekken afluistert om vervolgens advertenties op maat voor te kunnen schotelen. Facebook heeft dit altijd stellig ontkend. Toch zijn er op internet verschillende ‘tests’ te vinden waaruit zou blijken dat het internetbedrijf wel degelijk meeluistert. Een bekend voorbeeld is de ‘kattenvoertest’. Praat een dag lang over je denkbeeldige kat, en je krijgt advertenties voor kattenvoer te zien.

Maar moeten we alleen Facebook vrezen? Het begint er steeds meer op te lijken dat onze woningen vol hangen met afluisterapparatuur. Een rondje woonkamer levert al snel een lijst met mogelijke spionnen op. Deze toepassingen kunnen op het lijstje met verdachten:

1. Gratis apps

“Opgelet: veel apps luisteren stiekem met je kinderen mee”, zo kopte RTL Nieuws enkele dagen geleden. “Meer dan 250 apps uit de Google Play Store en tientallen uit de App Store luisteren via de microfoon mee.”

Onder andere Apple’s Shazam kwam in het beklaagdenbankje terecht. Net als andere verdachte apps gebruikt deze muziekherkenningsdienst de ‘meeluistersoftware’ van Alphonso. Hiermee kan Apple achterhalen naar welke films en series de Shazam-gebruiker kijkt op tv.

De gratis app Shazam is dus niet helemaal gratis, want voor gebruik moet je een stukje van je privacy opgeven. Reden genoeg om op je smartphone en tablet onder ‘instellingen’ nog eens goed te kijken welke toestemmingen je apps hebt gegeven.

Alphonso deed de heisa overigens af als een storm in een glas water. Want de gebruiker geeft bij de installatie van apps met meeluistersoftware toch zelf toestemming voor het gebruik van de microfoon?

2. Smart-tv’s

“Geluid harder!” Sommige smart-tv’s luisteren via een ingebouwde microfoon naar opdrachten van de gebruiker. Klokkenluiderssite WikiLeaks kwam vorig jaar echter met het nieuws naar buiten dat de Amerikaanse inlichtingendienst CIA ook meeluistert.

Eerder waarschuwde Samsung zijn klanten dat het niet slim is om persoonlijke gegevens te delen in de buurt van de smart-tv als de spraakherkenning is ingeschakeld. Die informatie kan gedeeld worden met Samsung of derden.

Volgens de Consumentenbond beschikt ongeveer 1 op de 3 smart-tv’s over een ingebouwde microfoon. Onder andere Samsung liet weten dat het overgrote deel van deze tv’s via een firmware-update is beschermd tegen illegale afluisterpraktijken. Het beste advies is dan ook om regelmatig te controleren op updates. Die zijn te vinden via de website van de fabrikant en via de instellingen van je smart-tv.

3. Slimme speakers

Slimme speakers die vragen beantwoorden en opdrachten uitvoeren, rukken ook op in Nederlandse woonkamers. Een voorbeeld daarvan is de Sonos One die beschikt over Alexa, de digitale assistent van Amazon. Ook de slimme Echo-speakers van Amazon zelf zijn inmiddels in Nederland beschikbaar.

Slimme speakers met digitale assistenten worden al jaren in verband gebracht met afluisterpraktijken, uitgevoerd door de leveranciers of zelfs door inlichtingendiensten. Volgens het Amerikaanse Consumer Watchdog luisteren digitale assistenten zelfs mee als ze zijn uitgeschakeld. “In feite verzamelen ze in uw huis zoveel mogelijk informatie over de activiteiten van u en uw familie”, aldus een woordvoerder van de Amerikaanse consumentenbelangenorganisatie.

Het moet nog blijken of deze beschuldigingen op waarheid berusten. Ze worden vaak als ‘overdreven’ afgedaan, en niet alleen door de leveranciers van de digitale assistenten. Maar waarom riep een Amerikaanse officier van justitie Alexa dan op als getuige in een moordzaak? Verdachte in deze moordzaak was James Bates. Na een avondje voetbal kijken en bier drinken met vrienden werd een van die vrienden dood aangetroffen in de jacuzzi van Bates. Heeft de slimme speaker van Amazon misschien iets opgevangen van onenigheid binnen de vriendenclub? De officier van justitie in deze zaak droeg Amazon in ieder geval op om de Echo-opnames van die nacht over te dragen.

 4. Internet of Toys

Hier berichtte Techtonia eerder al uitgebreid over: slim speelgoed dat kinderen afluistert. Zo slaagden hackers erin om gesprekken af te luisteren via de microfoon die is ingebouwd in Hello Barbie. Pop Cayla bleek gesprekken op te nemen en door te sturen naar een spraakherkenningsbedrijf. Het is een nare bijvangst van het feit dat speelgoed steeds vaker over een internetverbinding beschikt, ofwel het Internet of Toys.

Het risico op afluisteren is op meerdere manieren te verkleinen. Zo is het raadzaam om na aanschaf het standaard wachtwoord te wijzigen, alleen een beveiligde internetverbinding te gebruiken en speelgoed na gebruik helemaal uit te schakelen.

5. Slimme seksspeeltjes

Oké, deze digitale spionnen liggen misschien niet in de woonkamer maar op het nachtkastje en luisteren mee tijdens de meest intieme momenten. Dit ondervonden onder anderen de gebruikers van een slimme vibrator van leverancier Lovense.

De bijbehorende app vraagt toestemming om voor chatdoeleinden gebruik te mogen maken van de microfoon. Op Reddit meldde een gebruiker echter dat de app een geluidsopname opslaat in een tijdelijke map. “The file was a FULL audio recording 6 minutes long of the last time I had used the app to control my SO’s remote control vibrator (We used it at a bar while playing pool).”

Volgens Lovense was deze ‘functionaliteit’ het gevolg van een bug en werden audiobestanden niet gedeeld met de fabrikant. De opslag vergroot echter de kans dat compromitterende geluidsfragmenten in verkeerde handen vallen.

Dit incident staat ook niet op zichzelf. Zo klaagde een vrouw uit Chicago de fabrikant van de slimme We-Vibe Rave-vibrator aan. Het apparaat zou gevoelige gegevens over het gebruik van het seksspeeltje hebben doorgegeven aan de maker van de We-Vibe.

Het beste advies om afluisteren via seksspeeltjes te voorkomen? Koppel ze niet aan het Internet of Theft.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *